Włodzimierz Solorski– jeden z pierwszoplanowych polityków PRL, piastujący wysokie stanowiska partyjne i rządowe, w młodości aktywny działacz młodzieżowego lewicowego ruchu socjalistycznego, w późniejszym okresie – komunistycznego.
Syn Michała Sokorskiego i Katarzyny z d. Poleskiej Szczypiłło. Ojciec był nauczycielem pochodzącym z ubogiej rodziny z Galicji. Włodzimierz miał młodszą siostrę i brata. Rodzina do 1912 r. mieszkała na Ukrainie, skąd przeniosła się do Warszawy, gdzie ojciec dostał pracę nauczyciela języka polskiego w Gimnazjum Wojciecha Górskiego w Warszawie. Po przewie spowodowanej wojną wrócił do swoich zajęć w tej szkole. Natomiast Włodzimierz okres wojny spędził w domu dziadka Platona Poleskiego Szczypiłło na Krymie (niedaleko Jałty). W końcu 1918 r. został uczniem szkoły Górskiego, w której nauczał jego ojciec. W 1925 r. ojciec otrzymał posadę dyrektora Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Łomży, do której przeniosła się cała rodzina, a Włodzimierz został uczniem tego gimnazjum. Maturę otrzymał w 1926 r. poczym wstąpił na Wydział Prawa UW, którego jednak nie ukończył.
Na studiach poglądy Sokorskiego uległy radykalizacji, od członkostwa w Polskiej Partii Socjalistycznej-Lewica do – Polskiej Partii Komunistycznej (sekretarz generalny) . Na początku lat 30. był więziony za działalność polityczną w więzieniach w Łodzi, Wronkach i Białymstoku. Brał udział w kampanii wrześniowej a po zakończeniu działań wojennych znalazł się w Związku Radzieckim. Do 1941 pracował w Kolejach Państwowych ZSRR w Kowlu, a po ataku Niemiec na Związek Radziecki wcielony został do Korpusu Ochrony Kolei, w którym początkowo służył w Charkowie, a w 1942 w Stalingradzie. Uczestniczył w bitwie pod Lenino. Uzyskał stopień majora. W latach 1943–1944 był współorganizatorem Związku Patriotów Polskich. Po sformowaniu Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR, został zastępcą dowódcy do spraw polityczno-wychowawczych 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, następnie Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików).
W latach 1941–1945 należał do Polskiej Partii Robotniczej (po 1948 Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej). Pełnił mandat poselski do Krajowej Rady Narodowej a poźniej w Sejmie Ustawodawczym i Sejm PRL I, IV, V i VI kadencji (kolejno z okręgów: Łomża, Chorzów, Kielce i Radzyń Podlaski). W latach 1945–1948 był sekretarzem Komisji Centralnej Związków Zawodowych, a od 1948 do 1975 zastępcą członka Komitetu Centralnego PZPR.
21 listopada 1952 r. (szczytowy okres stalinizmu), został ministrem kultury pragnącym realizować ideę socrealizmu we wszystkich dziedzinach sztuki. Następne lata określone zostały przez Andrzeja Wajdę „hańbą polskiej kultury”.
Dopiero pod koniec 1972 r. reżim Edwarda Gierka odesłał Sokorskiego na emeryturę. Aż do 1990 r. pozostał jednak na czele „Miesięcznika Literackiego”, na którego łamach publikowali najważniejsi twórcy literatury okresu PRL t.j. Julian Przyboś, Jerzy Putrament, Stanisław Grochowiak, Ernest Bryll, Marian Podkowiński, Edward Stachura, Jarosław Iwaszkiewicz, Teodor Parnicki,i Krzysztof Teodor Toeplitz.
W latach 1956–1960 był przewodniczącym Komitetu do Spraw Radiofonii „Polskie Radio”, od 1960 do 1973 Komitetu do Spraw Radia i Telewizji „Polskie Radio i Telewizja”. Do współpracy w radiu i telewizji udało mu się pozyskać wielu ludzi kultury i sztuki.
W latach 1980–1983 był prezesem Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. W 1988 r. został awansowany do stopnia generała brygady w stanie spoczynku. W latach 1988–1990 był członkiem Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, a w lutym 1989 r. został powołany do Komisji ds. Upamiętnienia Ofiar Represji Okresu Stalinowskiego. W podsumowaniu swoich wspomnień Sokorski wyrzekł się roli, którą na artystów nakładał system stalinowski a on go implementował: „nie jesteśmy inżynierami dusz ludzkich”.
Lista książkowych publikacji Sokorskiego liczy ponad 30 pozycji, z których dwie ostanie: Wspomnienia (1990) i Romans z komuną (1991) są próbą rozliczeniem z własną przeszłością.
Lista nadanych odznaczeń i otrzymanych nagród jest znacznie większa od listy wydanych książek. Tytułem przykładu kilka z nich:
Order Budowniczych Polski Ludowej
Krzyże: Złoty i Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari
Włodzimierz Sokorski był w PRL postacią barwną i kontrowersyjną, powszechnie było wiadome, że w jego życiu liczą się: mocny alkohol, dobre jedzenie i piękne kobiety. Był czterokrotnie żonaty, miał trzy córki i syna. Jego pierwszą żoną była Maryna Świecka, kolejnymi: Halina z domu Snarska, aktorka Barbara Klimkiewicz, która w słuchowisku „Matysiakowie” przez kilka lat kreowała rolę Elżbiety Matysiakowej (pierwszej żony Gienka Matysiaka) i Wiesława Izabella Fedorońko (40 lat młodsza od męża).
Bibliografia: